Eerste lezing ‘en er is niemand.’

Hier lacht iedereen nog, maar dat verging ons snel. en er is niemand. gaat over Maarten (87) en alles wijst er op dat hij eenzaam zal sterven. Tijdens de dag die zijn laatste blijkt te zijn steekt hij nog een keer flink van wal. In een monoloog die het midden houdt tussen een stand-up comedy act en alzheimer gemompel krijgt alles en iedereen er van langs. Tussen de regels door horen we zijn levensverhaal dat min of meer eindigde toen zijn vrouw kwam te overlijden. Hij moest daarna nog twintig jaar door, alleen. In die jaren bleek het verschil tussen bestaan en niet-bestaan steeds kleiner te worden. En nu hoopt hij dat hij niet te lang in zijn appartement blijft liggen.

en er is niemand. is een humoristische en pijnlijke zwanenzang over de angst om eenzaam oud te worden en de vraag of je dat kunt voorkomen.

Regie Belle van Heerikhuizen
Tekst Tjeerd Posthuma
Spel Eli Rietveld
Scenografie Ruben Arents
Licht Petra Eikelenboom
Muziek Emma Rekers

Kaartjes koop je hier.

Wat we niet zagen: Blue van Hannah Gadsby Producties i.o.

Voor Theatermaker verzin ik zes keer per jaar een theatervoorstelling die ik ook meteen recenseer. Ik zie het zelf als korte verhalen in de vorm van een recensie. Een serie speculatieve kritieken, onder de titel: Wat we niet zagen. De mensen bestaan, de producties niet.

Bluedoor Stichting Gadsby Producties i.o.
Muziek: Peaches
Choreografie, scenografie, en performance: Hannah Gadsby
Gezien in Toneelschuur Haarlem.
* (1 ster)

Het was een drukke zomer. De Nineties maakten De Notenkraker (Stephanie Louwrier als Natalie Portman slashhysterische progrock vrouw slashgay Freud), er was de première van Daria Bukvić’ Les Miserables. En het ingetogen Ivo! van De Warme Winkel, met als centraal thema Ivo van Hoves Angels in America. Alle met een cast van minimaal acht mensen en production value. Het gaat goed met de kunsten. Heerlijk.

Jammer dat te midden van al die zeer geslaagde producties een voortslepende soap het nieuws domineerde. Ik heb het natuurlijk over de scenografenrel rond de dansproductie Blue, van Stichting Gadsby Producties i.o., Australian Dance Company en ICK.

Voor wie onder een steen geleefd heeft: Hannah Gadsby (bekend van de Netflix-special Nanette) zou een dansvoorstelling maken bij de Australian Dance Company in coproductie met ICK Amsterdam. Ze kwam erachter dat Thomas Rupert de beoogd scenograaf was, een van onze meest gewaardeerde scenografen – en hetero. Dat kon niet. Vond zij. Gadsby is feminist en openlijk gay. Ze dreigde alles af te blazen. Dus mocht ze zelf de vormgeving doen. Vervolgens moest lichtontwerper Henk Danner het veld ruimen. Opnieuw een zeer gewaardeerd vakman en zelfs een vaste kracht van ICK. Ook te hetero. Inmiddels had de rel bijna dezelfde proporties als het continue afblazen van het derde en vierde seizoen van Twin Peaks, maar daar ging het gewoon om geld. God verhoede dat alles zich in het licht van een heteroseksuele man beweegt. Uiteindelijk hebben ze een vrouwelijke lichtontwerper gevonden. De flyer was toen al gedrukt, dus haar naam ontbreekt.

Terug naar de mening van ondergetekende. In haar Netflix-hit van afgelopen zomer beschrijft Gadsby blauw als de meest koude kleur in het kleurenspectrum en tegelijkertijd het heetste gedeelte van een vlam. In haar ogen is blauw niet mannelijk, maar juist vrouwelijk. Ja, dacht ik toen ik dat las op de flyer. Dat is nog eens een verfrissend, lieflijk en poëtisch vertrekpunt.

Blueis een voorstelling geworden die in de verte doet denken aan Die Stunde da wir nichts voneinander wußten en de nachtmerrie van Disneys Winnie de Pooh. Gadsby beweegt in haar eentje door de ruimte. Soms is het meer mime dan dans. De muziek is van Peaches.

Voor wie het (nog) niet heeft gezien: dit is het enige waarmee ik het kan beschrijven. Omdat er geen vergelijkbare dansvoorstellingen zijn. Is dat een compliment? Ik weet het niet. Hebben we hier te maken met een hiaat in de dans en misschien in het theater in het algemeen? Niet in mijn ogen. Sinds het klassieke ballet is er veel veranderd, dans is meer streetwisegeworden en los daarvan heeft theater heel veel ruimte geboden voor gay stories, kijk naar bijvoorbeeld Angels in America. Maar hier hangen de dramaturgische vragen als wespen rond een stuk ham. Als het over vrouwelijkheid gaat en Gadsby zo’n heldere definitie van vrouwelijkheid heeft, hoe is dit dan het eindpunt geworden? Gadsby doet niet eens haar best om er een esthetische ervaring van te maken. En waarom moet ze alles in haar eentje doen? En waarom moet het vijf en een half uur duren?

Misschien was het allemaal zo bedoeld. Maar het lijkt er op dat ik niet de enige ben die niet het nut en noodzaak ziet van deze voorstelling. De speellijst is een gatenkaas van nieuwe makers plekken: eind september in Hetveem Theater (Amsterdam), in november danst ze op Jonge Harten (Groningen), en ze sluit af in Theater Bouwkunde (Deventer). Ik vrees dat Veem en Jonge Harten beter zelf iets hadden kunnen zoeken met een dergelijke inslag. Al is er vast een reden dat ze dat nog niet hebben gedaan.

Eerste lezing Nu zijn wij van ons

Driftig lezend op zoek naar wat er staat en wat er niet staat. Slechts een iemand had tijd om een foto te nemen. Dat was Sjoerd Appelman van Toneelschuur Producties. Een echte marketing man, en dat is ook wat hij daar doet.

Belle van Heerikhuizen schrijft drie monologen voor vrouwen die op z’n zachtst gezegd iets te weinig aan het woord zijn gekomen in de handen van hun geestelijk vaders. Nu ontfermt zij zich als geestelijk moeder over Blanche Dubois (Tramlijn Begeerte, Tennessee Williams) Katharina (Het Temmen van de Feeks, William Shakespeare) en Electra (Electra, Euripides). Oda Spelbos gaat het spelen en ik mag de dramaturgie doen. Dat alles mondt uit in een presentatie op 5 en 6 oktober in de Toneelschuur.

Er was geen taart. Er waren wel kleine zoete hapjes.

Studio Cheered: THE BIG BAD WOLF: AN UNFITTING SPECTACLE

Met Studio Cheered schrijf ik elke week een kunstwerk. Af en toe post ik er hier ook een. Voor meer zie: www.studiocheered.net.

THE BIG BAD WOLF: AN UNFITTING SPECTACLE

There are laws, measurements, and concierges that limit your work and life. But enforcement forces counterforce, just like a parent forces puberty. A well will fill itself with rage and become strong and fierce. This is THE BIG BAD WOLF: AN UNFITTING SPECTACLE, created out of frustration with the specs of various locations we have worked at. What happens if we confront audiences and venues with something that is too big and strong for them? We created the big bad wolf, from the famous fairytale about the three little pigs. The wolf trashes two of their houses, like a child demolishing a sandcastle. He symbolises not only danger, but also playfulness, and how the two go hand in hand. This wolf blows softly against a brick building. Has he stopped and given up, or is he building up rage?

Lees verder Studio Cheered: THE BIG BAD WOLF: AN UNFITTING SPECTACLE

20 THINGS I LIKE ABOUT YOU

Met Studio Cheered schrijf ik elke week een kunstwerk. Af en toe post ik er hier ook een. Voor meer zie: www.studiocheered.net.

Refilled holes in a wall are spread out like freckles on a face. Remember counting those on your lover’s cheeks, neck, and maybe even other places? This wall is a lover too, for it has partaken in many make out sessions. Touched up by a hand seeking support. We created these ‘freckles’ to suggest marks, like wounds that remind you of hurt and the things you want to fight for. I love how they focus slightly on the power socket. As they sing in Grease: ‘it’s electrifying’.
Lees verder 20 THINGS I LIKE ABOUT YOU

Friendly Fire: zelfondermijning als strategie

Voor Theatermaker schreef ik een beschouwing over de musical The Book of Mormon, waarin ik beschrijf hoe de makers (Trey Parker, Matt Stone, Robert Lopez) zichzelf ondermijnen en wat dat oplevert. Ik vergelijk de productie met het dialectisch theater van Brecht en kom tot de conclusie dat The Book of Mormon dat theater de eenentwintigste eeuw in helpt. Lees het hele artikel hier (€). Lees verder Friendly Fire: zelfondermijning als strategie

Studio Cheered: ROAD OF COATS

Met Studio Cheered schrijf ik elke week een kunstwerk. Af en toe post ik er hier ook een. Voor meer zie: www.studiocheered.net.

ROAD OF COATS Back in the day, if there was a puddle of mud, a gentleman took off his coat and laid it down as a bridge for a woman’s feet. But we live in modern times. Drainage makes no puddles and pavement makes no mud. Courtesy became insult the moment we started splitting bills. But if someone treats you as precious as you are, it’s so nice and overwhelming. So here is the big gesture, because a small one seems impossible. The street is broken open, sand is waiting to become mud. I love how we replaced the coats with plates, giving it a more industrial, modern, and tough feeling. And I love the destruction it took. The open road, for me, simulates self-sacrifice and effort. This is why we also show the working materials: pipes, machines, and stones. Chivalry is tough these days.

Studio Cheered: Heaps of hope

Met Studio Cheered schrijf ik elke week een kunstwerk. Af en toe post ik er hier ook een. Voor meer zie: www.studiocheered.net

HEAPS OF HOPE In Dutch ‘heap’ and ‘hope’ are the same word. I like the image of trust and expectation as little piles. Something that rises above the surface and can be seen from a distance, something you can gather, something that can grow and become less. We made these little heaps of grey sand in a field of green grass. For me it symbolizes a variety of the same. One can have many expectations, but it is al hope. I love the contrast between the green grass en the grey dirt. As if everything between the heaps is more alive. Maybe in a way it is.